Wielu inwestorów może wychodzić z założenia, że jeśli będą trzymać tracące aktywa, prędzej czy później odzyskają one pierwotną wartość, a wtedy poczucie żalu nie wystąpi. To właśnie żal i duma mogą odpowiadać za to, że inwestorzy trzymają pozycje, na których ponoszą straty, sprzedają natomiast te aktywa, które pozwoliły im zarobić. Barber i Odean przeprowadzili badania danych transakcyjnych 10 tysięcy klientów dużego dyskontowego domu maklerskiego i na tej podstawie stwierdzili występowanie silnego „ efektu dyspozycji”. Inwestorzy wykazywali silną skłonność do sprzedawania akcji, które wypracowały zysk, i trzymania tych pozycji, które generowały straty. Sprzedaż akcji, które zdrożały, pozwala inwestorom zrealizować zysk i podbudować poczucie własnej wartości. Gdyby sprzedali akcje, na których w chwili obecnej tracą, zrealizowaliby stratę i przekonali się, jak bolesne i trudne potrafi być poczucie żalu.
Zgodnie z teorią inwestowania racjonalnego taka niechęć do ponoszenia strat jest nieoptymalna, natomiast w kategoriach zdroworozsądkowych jest po prostu głupia. Sprzedaż akcji generujących zyski( oprócz papierów z uprzywilejowanych podatkowo rachunków emerytalnych) oznacza konieczność uiszczenia podatku od zysków kapitałowych. Sprzedaż akcji, których wartość od dnia zakupu spadła, oznacza – w pewnych granicach – umniejszenie podatku od zysków kapitałowych z innych akcji albo ogólne odliczenie podatkowe. Nawet jeżeli inwestor uważa, że akcje danej spółki w przyszłości się odbiją i odrobią stratę, rozsądnym byłoby te akcje sprzedać i kupić akcje innej spółki z tej samej branży o podobnych perspektywach na przyszłość oraz o podobnym profilu ryzyka. Podobną niechęć do ponoszenia strat widać na rynku nieruchomości. Gdy rosną ceny domów, rośnie również wolumen obrotów – domy sprzedają się dość szybko i to po cenie wywoławczej albo nawet trochę drożej. Gdy ceny nieruchomości mieszkalnych spadają, wolumen obrotów maleje – właściciele domów pozwalają, by wystawione przez nich nieruchomości dłużej znajdowały się na rynku, a ceny wywoławcze są zauważalnie wyższe od cen rynkowych. Niechęć do sprzedaży nieruchomości ze stratą może wynikać ze skrajnej niechęci do ponoszenia strat.
Burton G. Malkiel
Profesor ekonomii, inwestor
Burton G. Malkiel jest profesorem ekonomii na Uniwersytecie Princeton. Był członkiem Rady Doradców Ekonomicznych i dziekanem Yale School of Management. Jest autorem książek z zakresu inwestowania, w tym bestsellerowej „ A Random Walk Down Wall Street”. Jest czołowym zwolennikiem hipotezy rynku efektywnego.
smart-magazine. pl
47