Ten sam styl zarządzania może w jednym kraju budować autorytet, a w innym prowadzić do napięć w zespole. W globalnym biznesie kontekst kulturowy często decyduje o tym, jak postrzegane jest przywództwo.
W globalnym biznesie wciąż zakładamy, że istnieje jeden „ dobry” model zarządzania. Firmy inwestują ogromne środki w strategie, systemy i procesy, ale często pomijają coś znacznie subtelniejszego – sposób, w jaki różne kultury rozumieją władzę, autorytet i zaufanie.
Sama przekonałam się o tym dość wcześnie w swojej karierze zawodowej. Zaczynałam pracę w Polsce, w dużej firmie produkcyjnej w Lublinie. W tamtym środowisku obraz lidera był stosunkowo klarowny: zdecydowany, konkretny, jasno wyznaczający kierunek i oczekiwania. Silny lider był naturalnym elementem organizacji.
Dopiero później, kiedy pracowałam i mieszkałam w innych krajach – w Portugalii, Niemczech, a następnie Brazylii – zobaczyłam, jak bardzo te wzorce mogą się różnić.
Hierarchia czy partnerstwo?
Jednym z najciekawszych wymiarów różnic kulturowych w biznesie jest sposób rozumienia przywództwa. Badaczka zarządzania międzykulturowego Erin Meyer pokazuje, że kultury organizacyjne różnią się między innymi poziomem hierarchii.
W niektórych kulturach struktura organizacyjna jest wyraźnie hierarchiczna. Lider wyznacza kierunek, podejmuje decyzje i bierze odpowiedzialność za ich realizację. W innych organizacje funkcjonują bardziej egalitarnie – lider pełni raczej funkcję koordynatora, który moderuje dyskusję i pomaga wypracować wspólne rozwiązanie.
Tab. 1. Przywództwo egalitarne i hierarchiczne – zgodnie z koncepcją Erin Meyer
Egalitarne
Mały dystans między liderem a zespołem
Współpraca oparta na równości
Otwarta komunikacja
Płaskie struktury organizacyjne
Przywództwo
Hierarchiczne
Duży dystans między liderem a zespołem
Decyzje podejmowane przez lidera
Formalna komunikacja
Hierarchiczne struktury organizacyjne
Polska – szczególnie jeszcze kilkanaście lat temu – znajdowała się zdecydowanie bliżej modelu hierarchicznego. W środowisku biznesowym duże znaczenie miały decyzyjność lidera i jasność komunikacji. Z kolei w Niemczech przywództwo w dużej mierze opiera się na kompetencji. Autorytet lidera wynika z jego wiedzy, ze specjalizacji i z profesjonalizmu. Lider musi być ekspertem w swojej dziedzinie.
Całkowicie odmienne doświadczenia miałam w Brazylii. W tym kraju pierwsze rozmowy w miejscu pracy rzadko dotyczą projektów czy wyników. Częściej zaczynają się one od pytania o człowieka – kim jesteś, skąd pochodzisz, jaka jest Twoja historia, a nawet której drużynie sportowej kibicujesz. Relacja poprzedza biznes.
smart-magazine. pl
49