SMART Business 1/2025 | Page 45

Utrata jednego dolara jest 2,5 razy bardziej bolesna, niż przyjemny jest zysk w wysokości jednego dolara. Ludzie wykazują skrajną awersję do straty, choć w przypadku większości osób o sporych aktywach utrata 100 dolarów byłaby w zasadzie niezauważalna.
niepożądane, niż pożądane są zyski tego samego rzędu. Innymi słowy, utrata jednego dolara jest 2,5 razy bardziej bolesna, niż przyjemny jest zysk w wysokości jednego dolara. Ludzie wykazują skrajną awersję do straty, choć w przypadku większości osób o sporych aktywach utrata 100 dolarów byłaby w zasadzie niezauważalna. Później wyjaśnię, jak to się dzieje, że awersja do straty skłania wielu inwestorów do popełniania kosztownych błędów.
Co jednak ciekawe, gdy komuś da się wybór, w którym strata jest pewna, zdecydowana większość ludzi decyduje się przyjąć zakład. Weźmy następującą alternatywę:
Gwarantowana strata 750 dolarów. 75-procentowe prawdopodobieństwo utraty 1000 dolarów i 25-procentowe prawdopodobieństwo, że dana osoba nie straci nic.
Warto zauważyć, że wartość oczekiwana obu tych możliwości jest taka sama – jest to strata w wysokości 750 dolarów. Niemal 90 procent uczestników eksperymentu wybrało drugą możliwość. Gdy stajemy wobec pewnej straty, nagle odzywa się w nas chęć ryzykowania.
Kahneman i Tversky odkryli również powiązany z tym zjawiskiem efekt kontekstu. Sposób przedstawiania możliwości osobie mającej podejmować decyzję może prowadzić do różnych rezultatów. Dwaj badacze sformułowali następujący problem:
Wyobraź sobie, że Stany Zjednoczone przygotowują się na epidemię nietypowej azjatyckiej choroby. Naukowcy spodziewają się, że zabije ona 600 osób. Zaproponowano dwa alternatywne programy walki z chorobą. Naukowcy przygotowali dokładne szacunki skutków wdrożenia obu programów:
Jeżeli wdrożony zostanie program A, uda się uratować 200 osób.
Jeżeli wdrożony zostanie program B, istnieje 33-procentowe prawdopodobieństwo, że uda się uratować 600 osób, oraz 67-procentowe prawdopodobieństwo, że nie uda się uratować nikogo.
Na początek zaznaczę, że wartość oczekiwana liczby uratowanych ludzi jest w obu przypadkach taka sama i wynosi 200. Jak głosi jednak teoria perspektywy, ludzie wykazują awersję do ryzyka na etapie rozpatrywania
smart-magazine. pl
45