Pułapka własnego podwórka, czyli dlaczego eksport to nie „ załatwianie”?
Wyobraźmy sobie dużą firmę kosmetyczną z Gdańska. Jej zarząd jest zdeterminowany, by podbić rynki arabskie – najpierw Zjednoczone Emiraty Arabskie, a później Arabię Saudyjską. Produkt to lakier hybrydowy do paznokci, bilet lotniczy na targi do Dubaju jest już niemal kupiony, a presja w firmie rośnie. Wtedy jednak do gry wkracza lokalny partner z Abu Zabi i zadaje brutalny cios sprzedażowym marzeniom. Okazuje się, że lakier hybrydowy w ogóle nie ma szans na tamtejszym rynku. Dlaczego? Ponieważ specyfika tego kosmetyku polega na tym, że nie zmywa się go codziennie, a jego struktura nie przepuszcza wody i powietrza. To z kolei uniemożliwia muzułmankom dokładne obmycie ciała przed modlitwą.
Ten z pozoru trywialny przykład obnaża największą bolączkę polskich zarządów – nieznajomość niuansów międzykulturowych potrafi spalić budżety eksportowe już na linii startu. Eksport to inwestycja, która wymaga solidnego przygotowania, a nie opierania strategii na złudzeniach typu „ znam kogoś w Kigali czy Rijadzie, to mi to załatwi”. Nikt niczego nie załatwi, jeśli sam fundament wejścia na rynek będzie obarczony błędem w założeniach.
Prawdziwa twarz 43 państw
Wyjście do 43 państw Afryki Subsaharyjskiej wymaga porzucenia europejskich stereotypów. Z jednej strony nasza percepcja jest kształtowana przez media informujące o terroryzmie – jak choćby o działaniach organizacji Boko Haram, co w języku hausa oznacza dosłownie, że zachodnia edukacja jest grzeszna lub niedobra. To właśnie z tego powodu porywane są tam uczące się w zachodnim rycie dziewczynki. Widzimy też potężne, ciągnące się kilometrami slumsy w ponad 20-milionowym Lagos. Z drugiej strony Afryka to również luksusowe hotele i piękne parki narodowe w Namibii czy Botswanie, które stają się turystycznymi hitami wśród Europejczyków.
Ekonomiczny pragmatyzm zmusza nas jednak do spojrzenia na twarde dane, na przykład te publikowane w raportach „ Ease of Doing Business” Banku Światowego. Pokazują one, że region ten jest skrajnie niejednorodny. O ile prowadzenie biznesu w Somalii, Erytrei, Czadzie czy Demokratycznej Republice Konga przypomina stąpanie po polu minowym, o tyle RPA, Botswana, Ghana czy Nigeria świecą w zestawieniach na zielono, co wskazuje na dobre lub zadowalające warunki dla inwestorów. Co więcej, w Republice Południowej Afryki dochód na głowę mieszkańca( PKB per capita) jest wyższy niż w Polsce. Z kolei cała gospodarka Afryki Subsaharyjskiej jest warta mniej więcej tyle, co 2,5-krotność PKB Polski. Wiele z afrykańskich krajów posiada także wskaźniki dostępu do internetu, które wcale nie odbiegają znacząco od europejskich standardów.
Demograficzna bomba i ogromne zapotrzebowanie
Dlaczego zatem globalny kapitał kieruje swój wzrok na południe? Najpotężniejszym atutem regionu jest jego społeczeństwo. Afryka Subsaharyjska to ponad 1,1 miliarda ludzi. Mediana wieku wynosi tam zaledwie 19 lat, podczas gdy w Europie dobija ona do
smart-magazine. pl
21