czasu, relacji międzyludzkich oraz funkcjonowania w otoczeniu. To właśnie te obszary ujawniają się podczas negocjacji, spotkań, wspólnych projektów i podejmowania decyzji.
Postrzeganie czasu jest być może najbardziej charakterystycznym elementem kulturowej odmienności. Są kraje, w których „ czas to pieniądz” i transakcje powinny być zawierane szybko. Istnieją też kultury, gdzie czas jest przede wszystkim przestrzenią do budowania relacji, a dobre relacje są warunkiem koniecznym jakiegokolwiek biznesu. Spóźnienia, planowanie krótkoterminowe lub wielomiesięczne horyzonty, rytm dnia, rytm tygodnia, a nawet rytm roku – wszystko to ma wpływ na dynamikę współpracy.
Podobnie relacje międzyludzkie mogą być albo fundamentem, albo tylko tłem działań. W kulturach relacyjnych autorytety, hierarchia, szacunek i honor mają znaczenie pierwszorzędne; w kulturach protransakcyjnych liczy się przede wszystkim treść dokumentów, konkret i profesjonalizm. Z kolei stosunek do otoczenia przejawia się w sposobie celebrowania świąt, wrażliwości na symbolikę czy podejściu do społecznych rytuałów, które dla jednych wydają się naturalne, a dla innych niekonieczne.
Czas – kategoria uniwersalna, która wcale nie jest uniwersalna
W różnych częściach świata czas płynie w innym tempie – nie obiektywnie, ale subiektywnie. Kultury krótkoterminowe dążą do szybkich efektów, sprawnego domykania tematów i dynamicznej współpracy. Kultury długoterminowe wprowadzają więcej spokoju i uważności. Zanim przejdą do sedna, chcą poznać partnera, obdarzyć go zaufaniem i upewnić się, że współpraca ma sens nie tylko dziś, ale także za dekadę.
Do tego dochodzi kwestia punktualności, która potrafi odgrywać rolę decydującą. Niezwykle surowe podejście w krajach takich jak Niemcy kontrastuje z naturalnym przyzwoleniem na spóźnienia w kulturach arabskich czy południowoeuropejskich. Godziny pracy, przerwy, rytuały dnia i tygodnia również dyktują tempo współpracy – a nieznajomość tych zasad potrafi prowadzić do niepotrzebnych napięć lub błędnych oczekiwań. Podobnie jest z rocznym rytmem pracy, w którym święta – od Bożego Narodzenia po Ramadan czy chiński Nowy Rok – potrafią całkowicie wyciszyć świat biznesu.
Hierarchia i relacje – fundamenty, które rządzą decyzjami
Równość i hierarchiczność to dwa modele, które kształtują nie tylko sposób podejmowania decyzji, lecz także to, jak wygląda codzienna praca. Kultury egalitarne, takie jak kraje skandynawskie, nie znoszą manifestowania różnic statusu. W kulturach hierarchicznych – jak arabskie – jasna struktura decyzyjna daje poczucie porządku i bezpieczeństwa.
Różne modele hierarchii pociągają za sobą różne sposoby podejmowania decyzji: albo kolektywnie, po konsultacjach w grupie, albo jednoosobowo, na podstawie autorytetu lidera. Tym samym zmienia się logika współpracy – od szybkiego domykania tematów w kulturach protransakcyjnych po długie procesy konsultacji i wzmacniania relacji w kulturach stawiających na więzi społeczne. smart-magazine. pl
31