INWESTOWANIE
że poradziłoby sobie z nim każde dziecko. Uczestnikom pokazano dwie karty z pionowymi liniami, takie jak te pokazane poniżej. Karta z lewej zawierała jedną pionową linię. Uczestnicy mieli odpowiedzieć na pytanie, która z linii na karcie po lewej stronie jest tej samej długości, co linia na karcie po prawej. W ramach tego badania grupa składała się z siedmiu osób.
Asch wykazał się jednak diaboliczną przebiegłością. W niektórych grupach podstawił sześć z siedmiu osób, które miały świadomie podać złą odpowiedź, i to zanim siódma osoba zdążyła się wypowiedzieć. Efekt był zadziwiający. Siódmy uczestnik tego eksperymentu często podawał złą odpowiedź. Asch uznał, że presja społeczna zmuszała takie osoby do wskazania niewłaściwej linii, nawet gdy znały one poprawną odpowiedź na pytanie.
Neurobiolog Gregory Berns w 2005 roku wykorzystał obrazowanie rezonansem magnetycznym do przeanalizowania funkcjonowania mózgu w celu ustalenia, czy ludzie poddają się grupie z pełną świadomością, że ich odpowiedzi są nieprawidłowe, czy też zmienia się ich percepcja. Jeżeli poddanie się grupie stanowi efekt oddziaływania presji społecznej, Berns zakładał, że powinien zobaczyć zmiany w funkcjonowaniu przodomózgowia, odpowiedzialnego między innymi za monitorowanie sytuacji konfliktowych. Gdyby faktycznie dochodziło do zmiany percepcji, Berns spodziewał się zobaczyć zmiany w pracy tyłomózgowia, odpowiedzialnego za wzrok i orientację w przestrzeni. Okazało się, że gdy ludzie podporządkowywali się grupie i podawali złe odpowiedzi, zwiększała się aktywność ośrodków mózgowych odpowiedzialnych za orientację w przestrzeni. Wyglądało na to, że poglądy wyrażane przez innych ludzi rzeczywiście zmieniały to, co widzieli uczestnicy badania. Wychodzi na to, że błędy innych ludzi faktycznie wpływają na to, jak ktoś postrzega otaczający go świat.
W ramach innego badania psychologowie społeczni ustawili jedną osobę na rogu ulicy i poprosili, by przez 60 sekund wpatrywała się
Karta pierwsza Karta druga
Linia standardowa
Linie porównawcze Rys. 1. Karty wykorzystane w eksperymencie Ascha, źródło: Spacer po Wall Street
42 # 1 marzec 2025